Jakie sporty możesz uprawiać będąc osobą na wózku?

Dostępność i popularność różnych sportów dla osób z niepełnosprawnościami stale rośnie, co jest bardzo pozytywnym trendem, ponieważ aktywność fizyczna ma ogromne znaczenie dla zdrowia i dobrego samopoczucia każdego człowieka.

Użytkownicy wózków inwalidzkich mogą uprawiać sporty letnie, zimowe, indywidualne oraz drużynowe.
Poniżej zebraliśmy dyscypliny sportowe najpopularniejsze wśród osób poruszających się na wózkach.

Sporty drużynowe dla użytkowników wózków

1. Rugby na wózkach

Rugby to popularny sport drużynowy dla osób lubiących rywalizację. Jest jedną z największych i najpopularniejszych dyscyplin paraolimpijskich.

Nie każdy użytkownik wózka może uprawiać tradycyjne rugby na wózkach. Każdy zawodnik otrzymuje ocenę od 0,5 do 3,5 punktu, w zależności od stopnia niepełnosprawności. Suma punktów wszystkich czterech zawodników jednej drużyny przebywających jednocześnie na boisku nie może przekroczyć 8 punktów.

Do rugby na wózkach wymagane są specjalne wózki ze stalową ramą oraz komponentami, takimi jak odporne na uderzenia koła rugby.

Rugby na wózkach szybko zyskuje popularność i coraz więcej stowarzyszeń sportowych umożliwia uprawianie tej dyscypliny.

To dynamiczny sport kontaktowy, często bardzo widowiskowy. Dźwięk zderzających się z dużą siłą wózków oraz widok przewracających się zawodników na długo zapadają w pamięć.

Warto wspomnieć, że drużyny rugby na wózkach mogą być mieszane pod względem płci i coraz częściej można zobaczyć kobiety uczestniczące w rozgrywkach.

2. Koszykówka na wózkach

To jedna z najstarszych dyscyplin sportowych dla osób na wózkach, a jednocześnie jedna z najpopularniejszych — jest najchętniej oglądaną dyscypliną paraolimpijską.

Sport ten mogą uprawiać osoby z różnym stopniem niepełnosprawności, jednak wszyscy zawodnicy mają dysfunkcje kończyn dolnych lub górnych (np. amputacje czy paraplegię — porażenie obu kończyn dolnych lub górnych wynikające z uszkodzenia rdzenia kręgowego lub mózgu). Podobnie jak w rugby na wózkach, każdy zawodnik otrzymuje klasyfikację punktową.

W koszykówce na wózkach drużyna pięciu zawodników przebywających jednocześnie na boisku nie może przekroczyć łącznie 14 punktów. Ważne jest także to, że na boisku jednocześnie muszą grać zawodnicy z różnym stopniem niepełnosprawności.

Koszykówka na wózkach również wymaga specjalistycznego sprzętu. Wózki do koszykówki są jednak niezwykle lekkie i zwrotne.

Jak zacząć? Najlepiej wybrać się na jeden trening i zobaczyć, jak to wygląda. Potem wszystko pójdzie już łatwiej.

Sporty indywidualne dla użytkowników wózków

1. Kolarstwo

Kolarstwo doskonale wpływa na układ mięśniowo-szkieletowy oraz krążeniowy. Nie tylko wzmacnia mięśnie, ale także aktywizuje stawy. To idealny sport dla osób lubiących rywalizację i jedna z najpopularniejszych dyscyplin uprawianych przez osoby z niepełnosprawnościami.

Użytkownicy wózków potrzebują specjalnie dostosowanego roweru, w którym siłą napędową są ręce.

2. Pływanie

Pływanie, oprócz poprawy kondycji fizycznej, stanowi również formę rehabilitacji dla osób z niepełnosprawnościami.

Wiele osób poruszających się na wózkach regularnie pływa. Woda odciąża ciało, a wykonywanie ruchów, które na lądzie są niemożliwe, staje się łatwiejsze. Pływanie jest sportem dostępnym dla każdego — niezależnie od stopnia niepełnosprawności — a poruszanie się w wodzie daje poczucie niezależności i samodzielności.

Profesjonalne uprawianie pływania i udział w zawodach wymagają ogromnej determinacji, woli walki oraz odpowiednich ludzi wokół sportowca, którzy będą motywować i wspierać go w drodze do sukcesu.

Obecnie w wielu dużych miastach Europy działają sekcje pływackie dla osób z niepełnosprawnościami.

3. Żeglarstwo dla osób na wózkach

Coraz popularniejszym sportem wśród użytkowników wózków jest żeglarstwo. Większość z nas lubi sprawdzać siebie w walce z żywiołami, ale także pokonywać własne słabości.

Żeglarstwo jest dla każdego — dla osób z porażeniami i niedowładami kończyn, polio, urazami rdzenia kręgowego i wieloma innymi schorzeniami.

Jacht nie musi być specjalnie przystosowany dla użytkowników wózków. Jeśli masz silne ręce, możesz poruszać się samodzielnie. Warto dodać, że żeglarstwo dla osób na wózkach jest sportem zespołowym. Tak jak w tradycyjnym żeglarstwie, na łodzi każda osoba pełni inną funkcję. Użytkownicy wózków zazwyczaj sterują, podczas gdy osoby chodzące obsługują żagle itp. W razie potrzeby można zastosować specjalne pasy zabezpieczające, aby osoba na wózku nie przemieszczała się w niekontrolowany sposób.

W Europie działa wiele organizacji organizujących obozy żeglarskie dla osób z niepełnosprawnościami. W ramach takich obozów można zdobyć patent żeglarza jachtowego.

4. Narciarstwo na wózkach

Narciarstwo dla osób z niepełnosprawnościami znane jest jako monoski. Nazwa pochodzi od tego, że w sporcie tym używa się jednej narty zamiast tradycyjnych dwóch.

Sprzęt składa się z metalowej konstrukcji, narty oraz siedziska. Cały ciężar narciarza opiera się na jednej narcie, dlatego musi być ona bardzo wytrzymała. Warto również zaznaczyć, że dla zapewnienia bezpieczeństwa podczas jazdy zarówno narta, jak i siedzisko powinny być wykonane indywidualnie pod użytkownika — z uwzględnieniem szerokości, długości i wysokości siedziska oraz długości podnóżka.

Narciarstwo dla osób z niepełnosprawnościami mogą uprawiać osoby po urazach rdzenia kręgowego, z przepukliną oponowo-rdzeniową, mózgowym porażeniem dziecięcym czy amputacją obu nóg.

Na całym świecie powstały organizacje pomagające osobom z niepełnosprawnościami odkrywać ten sport.

Osoby rozpoczynające swoją przygodę z monoski mogą korzystać z pomocy wykwalifikowanych instruktorów, którzy nie tylko udzielą cennych wskazówek, ale przede wszystkim zadbają o bezpieczeństwo narciarza. Jeśli użytkownik nie jest w stanie samodzielnie kontrolować jazdy, sterowanie może przejąć instruktor.

5. Taniec na wózkach

Miłośnicy tańca poruszający się na wózkach również mogą rozwijać swoją pasję. Najpopularniejszą dyscypliną jest taniec towarzyski na wózkach, w którym jeden partner jest osobą pełnosprawną, a drugi użytkownikiem wózka.

Obecnie jest to nawet dyscyplina paraolimpijska, obejmująca dwa style: taniec standardowy oraz latynoamerykański.

Zawody w tańcu integracyjnym na wózkach odbywają się w dwóch klasach związanych z możliwościami partnera z niepełnosprawnością. Klasa I obejmuje osoby ze znacznym lub umiarkowanym ograniczeniem ruchomości górnej części ciała. Klasa II obejmuje sportowców bez dysfunkcji lub z niewielkimi ograniczeniami ruchomości tułowia.

Wiele klubów sportowych organizuje również grupowe zajęcia taneczne dla użytkowników wózków, takie jak Zumba na wózkach.

6. Szermierka na wózkach

Szermierka na wózkach różni się od tradycyjnej tym, że — jak sama nazwa wskazuje — odbywa się na wózkach przymocowanych do specjalnej platformy. Zawodnicy pozostają w stałej odległości od siebie. Pojedynek opiera się na pchnięciach i unikach przy użyciu jednej z trzech broni: szabli, szpady lub floretu. W zależności od wybranej broni, pole trafienia może obejmować całe ciało zawodnika, strój i maskę lub wyłącznie tułów.

W tej dyscyplinie występuje podział na konkurencje mężczyzn i kobiet oraz na trzy kategorie niepełnosprawności (A, B, C).

Szermierka na wózkach jest również dyscypliną paraolimpijską.

7. Tenis na wózkach

Tenis na wózkach to kolejna forma rekreacji i aktywności fizycznej, którą mogą uprawiać osoby z niepełnosprawnością ruchową.

Tenis na wózkach jest jedną z letnich dyscyplin paraolimpijskich. Aby rozpocząć treningi, potrzebne są podstawowe umiejętności poruszania się na wózku. Jak każdy sport, wymaga odpowiedniego sprzętu oraz treningu.

Rozmiar kortu, wysokość siatki oraz rakiety są takie same jak w tradycyjnym tenisie. Różnica polega na sposobie poruszania się zawodników oraz na tym, że piłka może odbić się dwa razy, przy czym drugie odbicie może nastąpić również poza kortem.

Choć tenis na wózkach nie jest tak popularny jak inne sporty dla osób na wózkach, ma grono oddanych pasjonatów.

Jak widać, osoby poruszające się na wózkach mają wiele możliwości uprawiania sportu. Aktywność fizyczna jest niezwykle ważna dla każdego z nas, jednak sport ma także inne, bardzo pozytywne strony — to świetny sposób na poznawanie ludzi, integrację społeczną, nawiązywanie przyjaźni i budowanie relacji.

Oczywiście wiele osób regularnie korzysta również z tradycyjnych siłowni i treningu siłowego, aby utrzymać dobrą kondycję oraz wzmacniać mięśnie inne niż te używane podczas napędzania wózka.